Cyclostrades, veilig en vlot fietsen in Brussel

Vind je het ook zo fijn om op een fietssnelweg te fietsen? Brede en comfortabele fietsinfrastructuur, recht toe en rechtaan. Heerlijk zo doorfietsen! In Vlaanderen zijn ze niet meer weg te denken: dankzij 2.700 kilometer fietssnelwegen raken honderd duizenden fietsers dagelijks veilig en vlot op hun bestemming. Ook Brussel kan niet achterblijven. Cyclostrades noemen ze, in onze hoofdstad zijn dat fietssnelwegen in een stedelijke context.

Brusselse fietssnelweg in een stedelijke context

De F3 vanuit Leuven, de F212 vanuit Asse, de F1 vanuit Antwerpen – Mechelen – Vilvoorde, de F20 vanuit Halle, … fietssnelwegen die de fietsende pendelaars die vanuit Vlaanderen in Brussel komt werken goed kent. Eens aangekomen in het Brussels Gewest eindigen ze abrupt om aan te sluiten op lokale fietsroutes.

Er werd de afgelopen jaren heel wat geïnvesteerd in fietsinfrastructuur in de hoofdstad, maar echt doorfietsen zit er zelden in, op zo een lokale fietsroute liggen complexe kruispunten en door lichten geregelde oversteken die je kadans verbreken en niet altijd even veilig aanvoelen of zijn. Dat kan beter!

Daarom dat ook in Brussel vandaag werk wordt gemaakt van fietssnelwegen, maar dan op maat van de stad. Een cyclostrade noemt dat dan. Deze hoogwaardige fietsverbindingen bestaan uit comfortabele fietsinfrastructuur waarbij fietsers zich vlot en veilig een weg door de stad kunnen banen. Essentieel is hierbij dat er voldoende ruimte is opdat fietsers met verschillende snelheden elkaar kunnen voorbijsteken.

Het investeren in een cyclostrade in een stad is ook de kans om de openbare ruimte te verbeteren. Ruimte creëren voor de fietsers kan wel degelijk hand in hand met vergroening, ruimte voor voetgangers waar nodig en speel- en sportplekken. Ontwerpen in de eerste plaats voor fietsers, maar niet exclusief, een cyclostrade moet ook een positieve impact hebben op de wijken die ze aandoet.

Een intens proces van onderling overleg

Maar is de stad dan niet volgebouwd? Waar is er voldoende ruimte? Vandaag zijn er acht cyclostrades gepland in Brussel, allen volgen ze het tracé van de spoorlijnen. Beliris, een samenwerkingsverband tussen de federale staat en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, heeft de coördinatie in handen. Ze zorgen voor de financiering en brengen de verschillende betrokken partijen aan tafel om samen een antwoord te bieden op deze en andere vragen. Als spreekbuis van de fietsers in Brussel worden Fietsersbond en Avello, onze Franstalige tegenhanger, betrokken.

Een eerste stap is de haalbaarheidsstudie: Hier wordt nagegaan wordt of het project wel technisch, budgettair en/of juridisch haalbaar is. Moet er bruggen of tunnels komen? Zijn er onteigingen nodig? Kunnen synergieën gemaakt worden met andere lopende projecten?

Al deze haalbaarheidsstudies zijn vandaag afgewerkt. Studiebureau’s maken nu concrete plannen, werken achter de schermen hard aan de uitvoering. Meer nog, op de cyclostrade C223 langs spoorlijn L28 tussen Bockstael in Laken en Kuregem in Anderlecht is het al zover. Daar kunnen fietsers en buurtbewoners vandaag al genieten van de eerste stukken cyclostrade. Geniet met ons mee van het stuk tussen Belgica en Simonis, de Verheydenstraat, de Glasgowstraat.

Een investering in de modal shift

Voor de Fietsersbond is het duidelijk: de cyclostrades zijn een essentiële investering in duurzame mobiliteit en leefbaarheid in Brussel. Ze zullen de modal shift stimuleren, waarbij alle voorwaarden worden gecreëerd om voor de fiets te kiezen voor je dagelijkse verplaatsingen. Al kan dat enkel als de cyclostrade aan de nodige kwaliteitseisen beantwoord: comfort, veiligheid en vlot doorfietsen. Deze boodschap zullen we steeds consequent en constructief te brengen.

Het creëren van een cyclostrade in Brussel waar de ruimte beperkt is en waarbij verschillende partijen met uiteenlopende belangen betrokken zijn, is niet evident. Maar niet onmogelijk, de noodzaak om te investeren in vlotte en veilige fietsverbindingen haalt gelukkig de bovenhand.

Het is al zover

Een goed voorbeeld van dat inrichtingsprincipe kunnen we terugvinden in de Serkeynstraat in Jette. Het is, of beter gezegd was, geen fijne plek om te vertoeven. De straat bestond vooral uit autoparkeerplaatsen, voor een groot deel ingenomen door camionettes en auto’s van mensen die niet eens in de buurt wonen. Zie je het voor je? Aan de ene kant woningen, autoparkeerplaatsen, dan een brede straat, aan de andere kant visgraatparkeerplaatsen, een smal, vaak vuil voetpad en de spoorweg. Niet aangenaam om te fietsen en al zeker niet om te wandelen of gewoon een praatje te slaan tussen buren. De grote mooie bomen zijn trieste getuigen van mismeesterde openbare ruimte.

Maar niet langer, sinds de zomer van 2026 kent de Serkeynstraat een heuse transformatie, een comfortabel dubbelrichtingsfietspad, een breed voetpad, meer groen en stadsmeubilair. Er zijn plekken voor kinderen om te spelen. De stad op kindermaat, een mobiliteitsproject dat rekening houdt met de buurt.

Men had kunnen kiezen om de visgraatparking te transformeren in een fietspad en enkel en alleen in te zetten op de fiets. Klaar is Kees. Maar dan was het project nooit gedragen geweest door de wijk. Parkeerplaatsen afstaan voor fietsers die vaak niet eens in de buurt wonen? Door te investeren in een aangename straat komt dit ten goede van buurtbewoners.

Als Fietsersbond hopen we dat nu ook het vervolg in een stroomversnelling zal komen. We blijven het alvast nauw opvolgen. Jij ook?