Het voorstel voor het handelsakkoord tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten verzwakt de opgelegde veiligheidsstandaarden voor voertuigen. Rijden er binnenkort nog grotere SUV’s op onze wegen? Neen! Zo zegt de Fietsersbond. Samen met mobiliteitsexperten en gelijkgezinde organisaties publiceerden we op 8 maart 2026 een opiniestuk in De Standaard. Lees hieronder de volledige tekst
p 21 augustus 2025 kwamen de Verenigde Staten van Amerika en de Europese Unie een kader voor een nieuw handelsakkoord overeen. In de publieke opinie overheerst vandaag de indruk dat de impact er vooral is voor bedrijven die goederen in- en exporteren, door de toepassing van handelstarieven. En vervolgens zal de consument via zijn portemonnee delen in de klappen. Het is erger dan dat.
Ook op het vlak van verkeersveiligheid dreigen we cash te betalen. In mensenlevens. Noem het gerust het tarief voor de verkeersveiligheid. Waarom? Er staan in de kaderovereenkomst voldoende elementen die een rechtstreekse bedreiging zijn voor het leven van ons Europeanen. Het voorstel voor een EU-US handelsakkoord verzwakt immers de opgelegde veiligheidsstandaarden voor voertuigen. Daardoor zullen o.a. ‘Full Size’ Amerikaanse SUV’s, pick-ups en andere Amerikaanse auto’s, die dodelijker blijken voor voetgangers en fietsers, makkelijker hun weg vinden naar de Europese markt. Deze in de VS zeer populaire wagens worden niet voor niets ‘slagschepen voor de weg’ genoemd. Ze bedreigen niet alleen de verkeersveiligheid maar ondermijnen ook klimaatambities en doelstellingen voor gezondere lucht. Enkel indien het Europees Parlement of de Raad van Ministers van de EU vereist dat voertuigen die in Europa op de markt komen, alsnog aan de Europese eisen moeten voldoen, kan dit alsnog vermeden worden.
Zijn daar bewijzen voor? Jawel, want het aantal verkeersdoden gaat in de Europa en de VS helemaal de andere kant op. Dankzij het verkeersveiligheidsbeleid dat in de EU de voorbije decennia gevoerd werd is het jaarlijks aantal verkeersdoden in Europa sinds 2010 met 36 % gedaald. In dezelfde periode zijn ze in de VS daarentegen met 30 % gestegen. De stijging voor voetgangers bedraagt er zelfs 80% en voor fietsers gaat het om een toename met 50%. [1]. In de Verenigde Staten is de verkeersonveiligheid daarmee structureel slechter vergeleken met andere ontwikkelde landen. Er spelen verschillende factoren bij deze uiteenlopende evoluties maar het verschil tussen de EU-voorschriften voor voertuigveiligheid en degene die in de VS gelden zijn er een belangrijke verklaring voor.
Voor wie die verkeersveiligheidsnormen voor personenwagens kent,hoeft het geen betoog dat een vrijstelling van de EU-voorschriften voor de import van Amerikaanse wagens ingrijpend zal zijn voor de Europese verkeersveiligheid. De basisfilosofie is totaal anders: de EU formuleert pro-actieve normen die o.a. testen inhouden bij een aanrijding van een auto met een voetganger of fietser: de Euro NCAP Vulnerable Road User (VRU) protection. Dit omvat tests met simulaties van voetgangers en fietsers om het risico op letsels aan het hoofd, bekken en benen te beoordelen. Niets daarvan bij het homologeren van voertuigen in de VS: die steunt vooral op de zelfcertificering door de autofabrikanten zelf. Historisch richten die zich uitsluitend op de bescherming van de inzittenden van de wagen, door testen uit te voeren bij zware ongevallen, vooral de zgn. ‘rollovers’
De Europese verplichte eisen voor levensreddende technologieën – zoals voetgangersbescherming, automatische noodremmen en rijbaanassistentie – leiden aantoonbaar tot minder doden en gewonden. De Amerikaanse benadering van de nieuwe technologie focust niet zozeer op verbeteren van de verkeersveiligheid maar op het rijplezier van de koper van die wagens, de automobilist. Meer zelfs: het is mogelijk om autonome voertuigen van een grote Amerikaanse autofabrikant die momenteel in een testfase op Amerikaanse wegen rondrijden in te stellen op een “Mad Max Mode”.[2] Dit is niets meer of minder dan een agressieve rijstijl waarbij je o.a. tegen hogere snelheid dan de toegestane snelheidslimiet kan rijden en snel kan wisselen van rijstrook. Ook kunnen in wagens van dit merk die al standaard in de VS zijn toegelaten en met een autopilot zijn uitgerust afwijkingen van de geldende snelheidslimieten van 20 % bv. als standaard worden ingesteld. De Amerikaanse “Mad Max Mode” op Europese wegen en in onze straten? Gekker of beter gezegd moorddadiger moet het in onze fietsstraten en onze schoolomgevingen niet worden. Toch zou het zomaar kunnen dankzij het voorstel van EU-US handelsakkoord.
Bovendien zal het accepteren van lagere Amerikaanse voertuignormen waarschijnlijk ook bij minder geavanceerde modellen en op korte termijn leiden tot een toename van het aantal oversized Amerikaanse pick-ups en SUV’s op de Europese wegen. Vandaag al is aantoonbaar dat deze voertuigen, onder andere door hun vormgeving en gewicht, een groter risico zijn voor voetgangers, fietsers én bestuurders van kleinere voertuigen. Deze buitensporig grote voertuigen, soms met scherpe randen, hebben bovendien geen vervormingszones die de impact voor kwetsbare weggebruikers kunnen beperken. Resultaat is dat Amerikaans academisch onderzoek aangeeft dat SUV’s en pick-ups in de VS bij een aanrijding twee tot vier keer dodelijker zijn dan een gewone personenwagen. Bij kinderen die aangereden worden gaat het om een factor acht (keer dodelijker dan een gewone auto).[3] Het toelaten van die gevaarlijker auto’s op onze wegen en in onze straten staat ook haaks op de ontwikkelingen die we in Vlaanderen, België en Europa voor ogen hebben: het stimuleren van meer actieve mobiliteit, meer verkeersveilige ruimte voor voetgangers en fietsers en de algemene leefkwaliteit in onze steden en gemeenten verbeteren door minder autoafhankelijkheid en het aanbieden van deelmobiliteit. Zowel in Vlaanderen, Brussel, Wallonië als in verschillende Europese landen en steden zitten we op dat spoor en boeken we successen. Het jaarlijks aantal verkeersdoden op de Vlaamse wegen ligt nu meer dan de helft lager dan in het begin van de eeuw. Maar ook in Europa kunnen we nog beter. Ook bij ons nemen het gewicht en de acceleratiemogelijkheden van elektrische voertuigen toe. Ook Europese autoproducenten ontwikkelen meer SUV-achtige voertuigen (hogere motorkaphoogte) die de nadelige evolutie voor kwetsbare verkeersdeelnemers versterken en een bijkomende bedreiging voor de actieve weggebruiker zijn. In een recente studie concludeerde VIAS: “Indien voertuigkenmerken zoals massa, vermogen en motorkaphoogte constant waren gebleven doorheen de tijd, was de veiligheid voor kwetsbare weggebruikers en andere opponenten nog meer toegenomen.”[4] In alle bij ons geldende verkeersveiligheidsplannen – zowel in Vlaanderen, Brussel, Wallonië, België als Europees – is “Vision Zero” is het streefdoel: we wensen dat er tegen 2050 geen verkeersdoden meer vallen op onze wegen. Aan de vertegenwoordigers van onze Federale, Vlaamse, Brusselse en Waalse regering, én aan de vertegenwoordigers van onze gemeenschappen in het Europees Parlement, vragen we dan ook te handelen in lijn met deze doelstellingen, de Europese voertuignormen verder aan te scherpen om de kwetsbaarheid van actieve weggebruikers te verminderen, en, omdat het hiermee volledig in tegenspraak is, het voorstel van EU-US handelsakkoord resoluut te verwerpen.
Cathy Berx, voorzitter Vlaams Forum Verkeersveiligheid
An Vandeborne, Ouders van Verongelukte Kinderen-SAVE
Tom Dhollander, Voetgangersbeweging
Wies Callens, Fietsersbond
Wout Baert, Fietsberaad Vlaanderen
Joyce David, doctoraatsonderzoeker Leerstoel Fiets, UGent
Dirk Lauwers, verkeersveiligheidsexpert, UAntwerpen
[1] ETSC,(2025), Accepting US car standards would risk European lives, warn cities and civil society https://etsc.eu/accepting-us-car-standards-would-risk-european-lives-warn-cities-and-civil-society/
[2]Reddit, (2025), Tesla brings back ‘Mad Max’ ‘Full Self-Driving’ mode that ignores speed limits https://www.reddit.com/r/electricvehicles/comments/1o8gm48/tesla_brings_back_mad_max_full_selfdriving_mode/
[3]Edwards, M., Leonard, D.,(2002), Effects of large vehicles on pedestrian and pedalcyclist injury severity, Journal of Safety Research,Volume 82, Pages 275-282, https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0022437522000810?via=ihub
[4] Nuyttens, N., Younes Ben Messaoud, Y., (2023), Impact van voertuigkenmerken op de letselernst van auto-inzittenden en hun botsingspartner, VIAS, pag. 6
