Tweede open brief naar aanleiding van de plannen tot fietsverbod op de Anspachlaan zonder degelijk alternatief

Sinds tien jaar is de Anspachlaan in het stadscentrum uitgegroeid tot een van de symbolen van een leefbare stad. Dankzij een burgerbeweging werd de verkeersas omgevormd tot een voetgangerszone. We denken dan aan het beroemde Picnic the Streets (2012–2015), maar ook aan de acties van de fietsbeweging (2011, 2012 …) die fietspaden op deze as eisten. 

Vandaag wil het College van Burgemeester en Schepenen van de Stad Brussel de fietsers uit de Anspachlaan weren en hen sturen naar een omleiding die momenteel gevaarlijk en onaangenaam is. Daarmee wijkt men af van het oorspronkelijke doel van de voetgangerszone: een openbare ruimte waar verschillende verplaatsingen en stadsactiviteiten in harmonie naast elkaar kunnen bestaan. 

Fietsers verbannen is geen oplossing

De voetgangerszone is een gebied waar mensen kunnen flaneren, stilstaan, praten met elkaar, waar kinderen kunnen spelen zonder dat hun ouders telkens moeten uitkijken of ze niet onder een fiets riskeren te belanden. Waar ouderen zich ook veilig voelen, zonder angst een fragiele arm of heup te breken door een aanrijding door een fietser of stepper.

De fietser moet zijn gedrag aanpassen door in de eerste plaats stapvoets te rijden. Zolang fietsers zich aanpassen, kunnen voetgangers en fietsers prima de ruimte delen. Fietsers die snel de voetgangerszone doorfietsen, rakelings voetgangers passeren, stellen zich asociaal op.

Met het weren van tweewielers op de Pietonnier wil het stadsbestuur een ‘oplossing’ bieden voor het asociaal gedrag van een kleine minderheid van stepgebruikers en fietsers. 

Gevaarlijk en absurd

Maar, het aangeboden alternatief is vandaag allesbehalve een veilige en comfortabele optie. Deze as is objectief gevaarlijk: hij telt drie ongevalgevoelige zones (ZACA). Het is zogenaamd een “fietszone”, maar enkel in naam. De regels worden er niet nageleefd: automobilisten halen fietsers rakelings in en respecteren de snelheidsbeperking niet. Moeten jonge Brusselse ketjes zich hier met de fiets een weg banen? Als men ervoor kiest om voetgangers op de Anspachlaan te beschermen door fietsen te verbieden, is het niet logisch en ook niet aanvaardbaar om fietsers in gevaar te brengen door hen samen met het autoverkeer te laten rijden.

Voor het bestemmingsverkeer is het verbod absurd. Wat met de grootste fietsenparking van het Brussels Gewest onder het Beursplein, het fietsherstelatelier van Cyclo, de fietsenwinkel van Lucien/Velofixer, … ? En wat met de leveringen van de vele horeca- en handelszaken met de fiets, net nu de fietslogistiek steeds belangrijker wordt. Te voet met de fiets aan de hand, horen we. Nochtans is de fiets in goede verstandhouding altijd deel geweest van het voetgangerszone project.

Investeren in een echte fietsroute wel

De fietsers die vandaag de Anspachlaan gebruiken, doen dat omdat het de veiligste as is om het Pentagon te doorkruisen. Dat is de conclusie van een enquête die de lokale groep van Avello en de Fietsersbond heeft uitgevoerd bij tweehonderd fietsers. Maar er bestaan oplossingen: het voorbeeld van de Nieuwstraat bewijst dat een goede samenwerking tussen voetgangers en fietsers mogelijk is met een aangepaste regeling, dankzij een veilig, comfortabel en logisch alternatief.

Van die alternatieve fietsas is vandaag dus nog lang geen sprake. Als organisaties reiken we de hand aan het stadsbestuur om hier samen echt grondig werk van te maken. Immers, eens de voorwaarden van comfort en veiligheid zijn vervuld, zal doorgaand fietsverkeer, ook zonder fietsverbod in de Anspachlaan, automatisch voor deze route kiezen.

Verschillende Brusselse organisaties klagen het verbod aan als een schijnoplossing met nefaste gevolgen voor fietsers. Beste stadsbestuur, investeer in een veilige fietsroute en blijf bestemmingsverkeer verwelkomen. 

De toekomst van mobiliteit bouwen

Tot slot: de Anspachlaan is een noodzakelijke doorgangsruimte voor veel weggebruikers, terwijl de alternatieve assen vandaag gevaarlijk en onbruikbaar zijn voor fietsers.

Wij herbevestigen ons standpunt: er moet een veilig, comfortabel en logisch alternatief voor fietsers worden uitgewerkt. Een samenhangende route, die de fietsers stroom op deze as begeleidt. Zo kan het samenleven tussen voetgangers en de enkele fietsers die er moeten rijden op een aangename manier verlopen.

Een echt mobiliteitsbeleid mag niet worden herleid tot een reeks willekeurige verboden. Het vraagt een globaal en samenhangend plan dat duidelijk is voor alle weggebruikers — een strategie die alle vervoerswijzen integreert.

Wij vragen daarom aan de Stad Brussel om snel werk te maken van een echt veilig paralleltraject. Dat is de enige manier om de huidige spanningen te verminderen en een mobiliteit op te bouwen die iedereen respecteert. Met een echt alternatief is een verbod overbodig.

Laten we vandaag de juiste keuze maken: een stad die zich wil profileren als voortrekker in duurzame mobiliteit, investeert in publieke ruimte voor zowel voetgangers als fietsers.

Ondertekenaars

Oscar Curtil | Avello

Zoë Jacquet | BRAL

Roel De Cleen | Brubike

Philippe Renders | Cactus Brussel à Vélo

Marie Verkaeren | CyCLO

Thomas Deweer | Fietsersbond

Jaak De Cock | Fietsersbond/Avello 1000bruxsel

Bertrand Heymans | Heroes For Zero

Geert van Waeg | Johanna.be

Renaud Leemans | Les chercheurs d’air

Karl Lechat | Lucien Bike

Benjamin Tollet | Molembike

Arne Robbe | Walk.brussels

Herontdek de eerste open brief van december 2024 hier

De foto bij deze open brief dateert van 2011, Fietsersbond en GRACQ baanden zich een weg over de Anspachlaan door zelf een gemarkeerd fietspad aan te leggen.